MOLECULAIRE BASIS VAN ERFELIJKE ZIEKTEN

Caput College G3322, voor 3e/4e-jaars Biomedische Wetenschappen




Organisatie en coördinatie
Vakgroep Genetica, Sectie Anthropogenetica, dr. Peter Devilee (tst 6117)
Docenten 2000
Prof. Dr. G.-J.B. van Ommen, dr. J. Den Dunnen, dr. R. Fodde, dr. P. Devilee, dr. K. Willems-van Dijk, dr. D. Peters, dr. E. Bakker, dr. P. De Knijff
Periode
5 hele dinsdagen in Januari/Februari
Minimale/Maximale deelname
6-12 studenten

Inhoud van dit caput

Doel

De bedoeling van dit caput is inzicht te geven in het genoom-onderzoek in het algemeen, en in de moleculaire basis van een aantal erfelijke aandoeningen in het bijzonder. Elk deel-onderwerp zal worden ingeleid met een uiteenzetting van de theoretische achtergronden (beschrijving, pathologie, incidentie, etc.) en verder bestaan uit praktische voorbeelden welke door de student zelf zullen worden uitgewerkt. Aan bod zullen komen computer-geassisteerde zoek-opdrachten in databases, het Humane Genoom Project, fluorescente in situ hybridisatie, en verschillende vormen van mutatie-detectie. De erfelijke ziekten die behandeld worden hebben veelal een kenmerkend mutatie-patroon, waardoor optimale mutatie-screening telkens een andere aanpak verlangt. Tenslotte zal besproken worden hoe het ontwikkelen van diermodellen voor erfelijke ziekten kan bijdragen tot een beter begrip van de etiologie van de aandoening, en uiteindelijk kan leiden tot nieuwe behandelings-mogelijkheden.

Vijf blokken

De caputs zijn onderverdeeld in vijf blokken, die elk één gehele dinsdag in beslag zullen nemen.

  1. Het internet en het Humane Genoom Project (HGP). Introductie tot het internet, uitleg van het HGP. De student gaat in groepjes van 2 "het internet" op en verzameld door middel van doel-gerichte zoek-opdrachten informatie over de onderwerpen van de verschillende onderdelen van dit caput. Deze informatie wordt door de studenten zelf gepresenteerd in de desbetreffende caputs.
  2. Chromosomale afwijkingen als ziektemechanisme. Aan de hand van enkele voorbeelden (Rubinstein Taybi syndroom, leukemie), zal het mechanisme van chromosoom- translocaties worden belicht. Met een demonstratie van breukpunt-kartering door middel van fluorescente in situ hybridisatie (FISH).
  3. Expansie van trinucleotide-repeats / populatie genetica.  Verschillende aspecten van de instabiliteit van trinucleotide-repeats als ziektemechanisme bij het ontstaan van neuro-degeneratieve aandoeningen zoals o.a. Huntington's chorea. Hoe ontstaat het, wanneer en waarom worden sommige repeats instabiel, hoe vaak komt het voor in de populatie (ochtend-programma). Vervolgens wordt er dieper ingegaan op de populatie-genetische aspecten van mutaties en polymorfismen. Hoe vaak komen ze voor, hoe verspreiden ze zich, en hoe kunne we daar gebruik van maken bij het detecteren van nieuwe ziekte-genen (middag-programma).
  4. Kankergenetica. De rol van kiembaan-mutaties in tumor suppressor genen bij predispositie tot kanker, en hoe deze ingepast kunnen worden in het "multistaps"- model voor het ontstaan van kanker. Uitgelegd aan de hand van erfelijke vormen van darm- en borstkanker.
  5. Muismodellen voor erfelijke ziekten. Hoe muismodellen meer inzicht kunnen verschaffen in de cellulaire functies van ziekte-geassocieerde genen en in het ziekte- proces zelf. Voorbeelden: Hart- en vaatziekten; darmkanker.

Werkvorm

Werkcolleges, demonstraties, literatuurbespreking en plenaire discussies door student zelf

Beoordeling

Bij de beoordeling zijn twee factoren van belang: presentie en prestatie. De student mag ten hoogste één college missen (mits met geldige reden en tijdig doorgegeven aan de coordinator). Daarbij zal iedere docent tijdens het college letten op de prestatie in termen van begrip van de aangeboden literatuur, vaardigheden bij de presentaties, en mate van deelname in de discussies. Er is geen schriftelijk of mondeling tentamen.

Data en werkschema


Het betreft hier gehele dagen, d.w.z. van 9:00 - 17:00.

4 januari 2000

11 januari 2000

18 januari 2000

25 januari 2000

1 februari 2000